Open Monumentendag 12 september 2026
Op zaterdag 12 september is het weer Nationale Open Monumentendag. Ook in onze gemeente openen bijna 30 monumenten hun deuren. Bezoek bijvoorbeeld stadsboerderij Museum Vreeburg, de arbeidershuisjes in Eenigenburg, verschillende kerken en de vele molens waar Schagen rijk aan is.
Grijp deze kans om bijzondere monumenten van dichtbij te bekijken. Bij verschillende locaties zijn extra activiteiten. Hieronder leest u alvast meer over 2 bijzondere monumenten.
Een overzicht van alle monumenten en activiteiten vindt u op monumentenschagen.nl. U kunt dit overzicht gratis en gemakkelijk downloaden op uw telefoon.
Op het verkeerde been
Aan de Loet in Schagen staat stadsboerderij Vreeburg. Dit Rijksmonument is nu in gebruik als museum. Bouwkundigen dachten lang dat deze langhuisstolp al meer dan 350 jaar oud was, omdat op de gevelsteen het jaartal 1671 staat. Maar die gevelsteen komt eigenlijk van De Steenen Pijp, een brug aan het Noord. Later is de steen in de gevel van Vreeburg gemetseld. Zo kunt u dus zomaar op het verkeerde been worden gezet. Het museum is tijdens Open Monumentendag geopend.
Rijke stinkerd
De kerk aan de Surmerhuizerweg 29 in Eenigenburg komt uit 1792. Op de vloer liggen grafstenen van inwoners die in een oudere kerk zijn begraven. Die kerk bestaat inmiddels niet meer.
Begraven in een kerk was vroeger alleen weggelegd voor rijke inwoners en belangrijke personen. Dat klinkt bijzonder, maar was niet erg hygiënisch. Graven werden niet geruimd en door het steeds optillen van de stenen verzakte de vloer. Daardoor sloten de grafstenen niet altijd goed meer aan. Soms hing er daardoor een sterke geur in de kerk. Hieruit zou de uitdrukking 'rijke stinkerds' zijn ontstaan. In de Franse tijd (1795-1813) werd begraven in kerken verboden.
